مترجمان ایران – خانه کتاب و ترجمه دقیق

مترجمان ایران

الف

اگر مترجم هستید، اطلاعات خود را همانند یک نمونه از شرح ها به ما ایمیل کنید. باعث افتخار است.

روبن تادئوسی آبراهامیان (Rouben Abrahamian) ایران‌شناس و زبان‌شناس اهل ارمنستان بود. او در ۳ فوریه ۱۸۸۱ میلادی در گنیشیک، استان وایوتس‌جور متولد شد. او در سال ۱۹۱۱ دوره دانشکده زبان‌های شرقی دانشگاه پترزبورگ را به پایان برد و در ۱۹۲۵ میلادی با نوشتن پایان‌نامه‌ای با نام گویش‌های فارسی یهودیان اصفهان و همدان در رشته زبان‌شناسی دانشنامه دکتری گرفت. او در بین سال‌های ۱۹۱۲ تا ۱۹۲۰ میلادی در تفلیس و از ۱۹۲۱ تا ۱۹۴۶ میلادی در ایران به تدریس پرداخت. سال‌ها استاد دانشکده خاورشناسی دانشگاه دولتی ایروان و کارمند علمی پژوهشگاه زبان ارمنستان بود. وی در ۲۶ اکتبر ۱۹۵۱ میلادی در ایروان چشم از جهان فروبست.

ترجمه ها

  • فردوسی و شاهنامه به ارمنی (۱۹۳۴)
  • کتاب آموزش زبان پهلوی به فارسی (تهران، ۱۹۳۷)
  • ترجمه رباعیات باباطاهر عریان همدانی به ارمنی (۱۹۳۰)
  • ترجمه ارداویراف‌نامک به ارمنی (۱۹۵۸)
  • فرهنگ پهلوی- فارسی- فارسی – ارمنی- روسی- انگلیسی (ایروان، ۱۹۶۵)

سیروس آتابای (۱۵ شهریور ۱۳۰۸ تهران – ۶ بهمن ۱۳۷۴ مونیخ) شاعر ایرانی-آلمانی بود. پدرش هادی آتابای، پزشک و مادرش فاطمه پهلوی ملقب به همدم‌السلطنه پهلوی، بزرگترین فرزند رضاشاه بود.

ترجمه ها به آلمانی

  • ۱۹۹۳: اشعار حافظ
  • ۱۹۹۳: ابوالعلاء معری، نیاز بی فایده
  • ۱۹۹۶: مولوی، با شب گفتم
  • ۱۹۹۷: مولوی، تبریز شمس

حمیدرضا آتش‌برآب (متولد مرداد ۱۳۵۶ اهواز) مترجم ایرانی و پژوهشگر زبان و ادبیات روسی است. او دانش‌آموخته دانشگاه دولتی مسکو است.

 

ترجمه ها

  • سوارکار مفرغی، آلکساندر سرگی یویچ پوشکین، حمیدرضا آتش برآب، ناشر: هرمس
  • دختر سروان، آلکساندرسرگی یویچ پوشکین، ناشر: هرمس
  • النگوی یاقوت، الکساندرایوانوویچ کوپرین، ناشر: هرمس
  • در مایه‌های ایرانی، سرگی الکساندروویچ یسنین، ناشر: هرمس
  • هنرمند چهره‌پرداز، نیکالای سیمیونوویچ لسکوف، ناشر: هرمس
  • عصر طلایی و عصر نقره‌ای شعر روس، ناشر: نی
  • مرگ ایوان ایلیچ، لی یف نیکالایویچ تولستوی، ناشر: هرمس
  • زائر افسون‌شده، نیکالای سیمیونوویچ لسکوف، ناشر: ماهی
  • به سلامتی خانم‌ها (یک صد داستان و طنز کوتاه)، آنتوان پاولوویچ چخوف، ناشر: آهنگ دیگر
  • گزیدهٔ شعر معاصر ایران (به انتخاب و گزینش انجمن شاعران ایران)، ناشر: انجمن شاعران ایران
  • آقایی از سان فرانسیسکو و چند داستان دیگر، ایوان الکسی یویچ بونین، بهمراه بابک شهاب (مترجم)، ناشر: نی
  • داستان‌های هفت نفری که به دار آویخته شدند، لئونیدنیکالایویچ آندری یف، ناشر: هرمس
  • قمارباز (با نُه تفسیر)، فیودور داستایوسکی، ناشر:علمی و فرهنگی
  • دختری به نام نل(مغازه عتیقه‌فروشی)، چارلز دیکنز، ناشر:علمی و فرهنگی

محمدعلی آذرشب پژوهشگر ایرانی زبان و ادبیات عربی، استاد دانشگاه تهران، عضو کمیته فرهنگ و تمدن اسلام و ایران شورای عالی انقلاب فرهنگی، عضو شورای عالی مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی و مشاور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی در امور بین‌الملل است.

ترجمه ها

  • تاریخ الادب العربی فی العصر العباسی، ناشر: سمت
  • الادب العربی و تاریخه: حتی نهایه العصر الاموی، ناشر: سمت
  • الادب العربی فی الاندلس: تاریخ و نصوص، ناشر: سمت
  • اللغه العربیه الحدیثه، ناشر: سمت
  • قیاده الامام الصادق علیه‌السلام، سیدعلی خامنه‌ای، محمدعلی آذرشب، ناشر: بین‌المللی الهدی – ۱۳۸۲
  • نهج العاشقین، وقفه عند الشیرازیین سعدی و حافظ، ناشر: – ۱۳۸۳
  • الامداد الغیبی فی حیاه البشریه، مرتضی مطهری، ناشر: به اندیشان
  • شهید یتحدث عن الشهید: محاضره القیت لیله العاشر من محرم ۱۳۹۳ هجریه، مرتضی مطهری، محمدعلی آذرشب (مترجم)، ناشر: به اندیشان
  • شهید یتحدث عن الشهید، مرتضی مطهری، ناشر: بنیاد بعثت
  • تاریخ الادب العربی فی العصر العباسی، ناشر: سمت
  • مهارات اللغه العربیه ج ۲ (التوجیه الادبی)، ناشر: دانشگاه تهران – ۱۳۸۸
  • مهارات اللغه العربیه جلد ۱ (التوجیه الثقافی)، ناشر: دانشگاه تهران – ۱۳۸۸

عبدالحسین آذرنگ (زادهٔ ۱۳۲۵ در کرمانشاه)، نویسنده، مترجم و پژوهشگر ایرانی است. عمده فعالیت‌های وی در حوزه نشر کتاب و علوم وابسته می‌باشد.

ترجمه ها

  • تاریخ و فلسفه علم (هلزی هال)
  • تاریخ علم (دمپی یر)
  • تکوین علم جدید؛ عنوان جدید: تاریخ پیدایش علم جدید (وستفال؛ ترجمه مشترک)
  • تاریخ علم و فناوری (مک کلین-درن؛ ترجمه مشترک)
  • تاریخ علم: علم اروپایی و بلندی‌های آن (پیتر دی‌یر؛ ترجمه مشترک)
  • تاریخ تمدن دو جلدی (لوکاس)
  • تاریخ تمدن و فرهنگ جهان چهار جلدی (گروه نویسندگان)
  • تاریخ فلسفه غرب (هالینگ دیل)
  • گزیده مقالات استیس (استیس)
  • فلسفه و امید اجتماعی (ررتی؛ ترجمه مشترک)
  • کشور شدن کشور (ررتی)
  • ما کجاآباد (جونز)
  • برآمدن عباسیان: ایدئولوژی و اقتدار (نادر نادری، ترجمه مشترک)
  • تاریخ فلسفه کاپلستون، جلد نهم (ترجمه مشترک)
  • تاریخ‌نگاری در سده بیستم: از عینیت تا چالش پسامدرن (گئورگ ایگرس)
  • زندگی و زمانه فروغی (احمد واردی)

احمد آرام (۷ فروردین ۱۲۸۳ تهران – ۱۴ فروردین ۱۳۷۷ ایالات متحده آمریکا)، مترجم و نویسندهٔ معاصر بود. احمد آرام در تدوین دائرةالمعارف فارسی مشارکت داشته‌ است.

ترجمه ها

  • اثبات وجود خدا (نوشته جان کلوور مونسما)
  • سه حکیم مسلمان (نوشته حسین نصر)
  • علم و تمدن در اسلام (نوشته حسین نصر)
  • تکامل فیزیک (تألیف آلبرت اینشتین و لئوپولد اینفلد)
  • علم، نظریه و انسان (تألیف اروین شرودینگر) ناشر: شرکت سهامی انتشار
  • تاریخ تمدن (جلد اول: مشرق زمین گاهواره تمدن) (نوشته ویل دورانت)
  • انتقال علوم یونانی بعالم اسلامی (تألیف دلیسی اولیوی)
  • تاریخ علم (تألیف جرج سارتن)
  • چگونه مسئله را حل کنیم؟ (اثری از جرج پولیا)
  • متفکران اسلام (نوشته بارون کارا دو وو)
  • حدس‌ها و ابطال‌ها (نوشته کارل پوپر)
  • هگل و مبانی اندیشه معاصر (نوشته امیرمهدی بدیع)
  • یونانیان و بربرها (نوشته امیرمهدی بدیع)
  • فلسفه علم کلام (نویسنده هری اوسترین ولفسن) ناشر الهدی
  • اندیشه‌های کلامی شیعه (نوشته مارتین مکدرموت)
  • الحیات (نوشته محمدرضا حکیمی)

دکتر قمر آریان (زاده ۱ فروردین ۱۳۰۱ قوچان – ۲۳ فروردین ۱۳۹۱ تهران) پژوهشگر و نویسنده ایرانی، از نخستین فارغ‌التحصیلان زن از دانشکده ادبیات دانشگاه تهران، از نخستین استادان دانشگاه زن در ایران و نیز از اعضای شورای عالی علمی مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی و همسر دکتر عبدالحسین زرین کوب بود. او در ۹ دهه عمر خود در کنار خلق آثاری ماندگار، بسیاری از وقایع فرهنگی، اجتماعی و سیاسی مثل شرکت در کنگره مستشرقین در هند، دیدار با نیما یوشیج و حضور در جلسه محاکمه دکتر مصدق نخست‌وزیر دولت ملی پس از کودتای ۲۸ مرداد را نیز از سر گذراند.

ترجمه ها

  • شرق نزدیک در تاریخ، یک سرگذشت پنج‌هزار ساله، اثر فلیپ خوری حتی (لبنانی)، انتشارات بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ۱۳۵۰

امیرحسین آریان‌پور (زاده تهران ۸ اسفند ۱۳۰۳ – ۸ مرداد ۱۳۸۰ تهران) جامعه‌شناس، نویسنده، فرهنگ‌نویس، مترجم و استاد دانشگاه اهل ایران بود.

ترجمه ها

  • علم اخلاق (تهران، ۱۹۴۳)
  • آموزشگاه‌های فردا (تهران، ۱۹۴۹)
  • تاریخ تمدن ویل دورانت (تهران، ۱۹۵۹) (جلد سوم)
  • دشمن مردم (تهران، ۱۹۵۹)
  • سیر فلسفه در ایران (تهران و ۱۹۶۸)

محمدرضا همزه‌ای یا فریبرز همزه‌ای (۱۳۲۸ در هرسین -)، جامعه‌شناس، پژوهشگر اجتماعی، نویسنده، مستندساز و استاد دانشگاه رازی کرمانشاه است. وی عضو انجمن ایران‌شناسان اروپا و نیز از نویسندگان دانشنامه ایرانیکا است.

ترجمه ها

  • راب‍ی‍ن‍و، ی‍اس‍ن‍ت ل‍وی‍ی، گزارشی از بازرگانی و اجتماع شهر و ایالت کرمانشاه در سدهٔ نوزدهم میلادی، کرمانشاه: انتشارات دانشگاه رازی، ۱۳۹۱.

محمود مشرف آزاد تهرانی با نام هنری *م. آزاد* در سال ۱۳۱۲ در تهران به دنیا آمد. در سال ۱۳۳۶ از دانشکده ادبیات و زبان فارسی دانشگاه تهران لیسانس گرفت و دوره دانشسرای عالی تهران را نیز گذراند. سپس ۱۰ سال به آموزگاری ادبیات فارسی پرداخت و در سال ۱۳۴۶ به استخدام کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان درآمد. او علاوه بر ترجمه اشعار شاعران سرزمین‌های دیگر، در زمینه زندگی نامه، نقد ادبی و ادبیات، و قصه به شعر و نثر برای کودکان کتاب چاپ کرده‌است. او در تاریخ ۲۹ دی ماه ۱۳۸۴ در هفتاد و دو سالگی درگذشت.

ترجمه ها

  • شعرهای کارل سندبرگ
  • بعل زبوب (خداوندگار مگس‌ها)
  • سفرهای شگفت ادیسه

یعقوب آژند (۲۹ خرداد ۱۳۲۸ میاندوآب) پژوهشگر ایرانی تاریخ، هنر و ادبیات است.

ترجمه ها

  • فلسفه هنر و زیبایی شناسی، راجر اسکراتن، جان هاسپرس، ناشر: دانشگاه تهران
  • هنر و معماری اسلامی ۱، ریچارد اتینگهاوزن، الگ گرابر، ناشر: سمت
  • هنر و معماری اسلامی ۲، شیلا بلر، جاناتان بلوم، بهمراه فائزه دینی (مترجم)، ناشر: سمت
  • سیر و صور نقاشی ایران، تامس آرنولد، ناشر: مولی
  • ترکان در ایران، برتولد اشپولر، ولادیمیرفئودوروویچ مینورسکی، کلیفوردادموند بازورث، فاروق سومر، کلود کاهن، ناشر: مولی
  • هنر سلجوقی و خوارزمی، مارگریتا کاتلی، لوئی هامبی، ناشر: مولی
  • هنر اسلامی، ارنست کونل، ناشر: مولی
  • فرهنگهای هنری ایران: ماقبل تاریخ، هنر مادی، هنر هخامنشی، هنر پارتی، رومن گیرشمن، ناشر: مولی
  • تداوم و تحول در تاریخ میانه ایران، آن کاترین سواین فورد لمبتون، نشر نی
  • سلسله‌های متقارن در ایران: طاهریان، صفاریان، سامانیان، غزنویان و … ، برتولد اشپولر، ناشر: مولی
  • تاریخ اقتصادی ایران، ناشر: گستره
  • تاریخ‌نگاری در ایران، برتولد اشپولر، ناشر: گستره
  • ایران باستان: پیشاتاریخ، عیلامیان، هخامنشیان، سلوکیان، پارتیان، ساسانیان، رومن گیرشمن، پیر آمیه، کایلر یانگ، بیوار، استروناخ، ناشر: مولی
  • تاریخ ایران: دوره صفویان، ناشر: جامی
  • هنر هند و ایرانی – هند و اسلامی، هرمان گوتس، مادلین هالاید، ناشر: مولی
  • هنر سامانی و هنر غزنوی، ریچارد اتینگهاوزن، اومبرتو شواتو، آلسیو بمباچی، ناشر: مولی
  • هنر ایلخانی و تیموری، امبرتو شراتو، ارنست گروبه، ناشر: مولی
  • هنر اموی و عباسی، ریچارد اتینگهاوزن، آلک گرابار، ناشر: مولی
  • هنر و ادب ایران، گالیناآناتولیونا پوگاچنکووا، آنتونی ولش، ژان دوبروین، سوات سوچک، اسکیرس، رابینسن، ناشر: مولی
  • هنر نگارگری ایران، بزیل ویلیام رابینسون، ناشر: مولی
  • هنر صفوی، زند، قاجار، جان روبرتو اسکارچا، ناشر: مولی
  • هنر پارتی و ساسانی، امبرتو شراتو، ماریو بوسالی، ناشر: مولی
  • معماری جهان اسلام (تاریخ و مفهوم اجتماعی آن)، الگ گرابر، ارنست گروبه، جیمز دیکی، الینور سیمز، رانلد لیوکاک، دالو جونز، گای پیتر بریج، ناشر: مولی
  • سیری در تاریخ ایران بعد از اسلام، آن کاترین سواین فورد لمتون، ناشر: امیرکبیر
  • انواع ادبی در ایران امروز، ناشر: قطره
  • اماکن هنری ایران، جان روبرتو اسکارچا، یعقناشر: مولی
  • اسماعیلیان، لوئی ماسینیون، مارشال گودوین سیمز هاجسن، برنارد لویس، بهمراه آصف فیضی (مترجم)، ناشر: مولی
  • تیموریان، ناشر: مولی
  • بویهیان، ناشر: مولی
  • ایلخانان، ناشر: مولی
  • رضا عباسی اصلاح گر سرکش، شیلا کنبی، ناشر: فرهنگستان هنر
  • نقاشی و نقاشان دوره قاجار، پیتر چلکووسکی، ویلم فلور، بهمراه مریم اختیار (مترجم)، ناشر: ایل شاهسون بغدادی – ۱۳۸۱
  • سلجوقیان، کلیفوردادموند بازورث، ناشر: مولی
  • صفویان، امین بنانی، ناشر: مولی
  • دیوانسالاری در عهد سلجوقی (وزارت در عهد سلجوقی)، کارلا کلاوسنر، ناشر: امیرکبیر
  • درآمدی بر آیین تصوف، تیتوس بورکهارت، ناشر: مولی
  • تاریخچه زیبائی شناسی و نقد هنر، یوگو اسپریتو، ناشر: مولی
  • هنر مانوی و زردشتی، لوئی هامبی، گئو ویدن گرن، مونره دو ویلار، ناشر: مولی

داریوش آشوری (زاده ۱۱ مرداد ۱۳۱۷ تهران) نویسنده، اندیشمند، زبان‌شناس و مترجم ایرانی است. او متخصص علوم سیاسی، جامعه‌شناسی، سخن‌سنجی، فلسفه و زبان‌شناسی است.

ترجمه ها

  • چنین گفت زرتشت، از: نیچه، کتاب اول اسماعیل خویی، ۱۳۵۲، زمان، تهران.
  • چنین گفت زرتشت، اثر نیچه، نشر آگه، ۱۳۸۳ (چاپ سی‌وهفتم: ۱۳۹۵).
  • فراسوی نیک و بد اثر فردریش نیچه (۱۳۷۵).
  • تبارشناسی اخلاق اثر فردریش نیچه، نشر آگه، ۱۳۸۸ (چاپ سیزدهم: ۱۳۹۵).
  • غروب بت‌ها اثر فردریش نیچه، نشر آگه، ۱۳۸۶ (چاپ دهم: ۱۳۹۵).
  • مکبث اثر ویلیام شکسپیر، نشر آگه، ۱۳۹۵ (چاپ پانزدهم).
  • تاریخ فلسفه، فردریک کاپلستون، جلد هفتم، از فیشته تا نیچه (۱۳۷۵)
  • آرمان‌شهر (یوتوپیا) اثر تامس مور، ترجمهٔ: داریوش آشوری-نادر افشار نادری (۱۳۶۱)
  • شهریار اثر ماکیاولی (۱۳۷۵)،انتشارات آگاه.

سید هاشم آقاجری (زادهٔ ۱۳۳۶ آبادان) استاد دانشگاه تربیت مدرس، تاریخ نگار و عضو سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران است.

ترجمه ها

  • تاریخ‌نگاری و جامعه‌شناسی تاریخی، گری جی. همیلتون (و دیگران)، تهران: انتشارات کویر، ۱۳۸۵
  • دین و دولت و کاربست شریعت، محمد عابد جابری، تهران: انتشارات کویر، ۱۳۸۵
  • تغییرات اجتماعی–اقتصادی در ایران عصر صفوی (قرن شانزدهم و هفدهم میلادی)، داریوش نویدی، تهران: نشر نی، ۱۳۸۶
  • بینش و روش در جامعه‌شناسی تاریخی، تدا اسکاچپول، تهران: نشر مرکز، ۱۳۸۸

مانا آقایی (زاده ۱۳۵۲ بوشهر) شاعر و مترجم، اهل ایران است.

آقایی کارشناس ارشد زبان‌های ایرانی از دانشگاه اوپسالای سوئد و یکی از بنیان‌گذاران و گردانندگان پادکست شعروفون است. مانا آقایی در سال ۱۳۶۶ همراه خانواده به استکهلم مهاجرت کرده‌است. وی دخترِ نویسنده و شاعر ایرانی شیرزاد آقایی و همسر اشک دالن است.

ترجمه ها

  • هواپیمایی به آرامی سنجاقک: دوازده شاعر از آسیای دور (۱۳۹۲)، انتشارات بوتیمار، ایران.
  • دوچرخه‌ی بال‌دار: هایکو سوئدی (۱۳۹۶)، انتشارات هشت، ایران.

جلال آل‌احمد (۲ آذر ۱۳۰۲ و بر اساس برخی روایت‌ها ۱۱ آذر، ۱۳۰۲، تهران – ۱۸ شهریور ۱۳۴۸، اَسالِم، گیلان) روشنفکر، نویسنده، منتقد ادبی و مترجم ایرانی و همسر سیمین دانشور بود. آل احمد در دههٔ ۱۳۴۰ به شهرت رسید و تأثیر بزرگی در جریان روشنفکری و نویسندگی ایران داشت. نویسندگانی چون نادر ابراهیمی و غلامحسین ساعدی از او تأثیر گرفتند.

ترجمه ها

  • تشنگی و گشنگی اثر اوژن یونسکو (۱۳۵۱) (در حدود پنجاه صفحه این کتاب را جلال آل‌احمد ترجمه کرده بود که مرگ زودرس باعث شد نتواند آن را به پایان ببرد، پس از آل‌احمد دکتر منوچهر هزارخانی بقیه کتاب را ترجمه کرد)
  • چهل طوطی، قصه‌های کهن هندوستان (با سیمین دانشور، ۱۳۵۱)
  • عبور از خط اثر ارنست یونگر (با محمود هومن، ۱۳۴۶)
  • مائده‌های زمینی اثر آندره ژید (با پرویز داریوش، ۱۳۴۳)
  • کرگدن اثر اوژن یونسکو (۱۳۴۵)
  • بازگشت از شوروی اثر آندره ژید (۱۳۳۳)
  • دست‌های آلوده اثر ژان پل سارتر (۱۳۳۱)
  • سوء تفاهم اثر آلبر کامو (۱۳۲۹)
  • بیگانه اثر آلبر کامو (با خبره‌زاده، ۱۳۲۸)
  • قمارباز (رمان) اثر فئودور داستایفسکی (۱۳۲۷)
  • عزاداری‌های نامشروع اثر محسن امین (از عربی، ۱۳۲۲)

ژاله آموزگار یگانه (زادهٔ ۱۲ آذر ۱۳۱۸ در خوی) پژوهشگر ایرانی فرهنگ و زبان‌های باستانی است. او دکتری زبان‌های باستانی (به‌طور دقیق‌تر، زبان‌های ایرانی و ادبیات مزدیسنی) از دانشگاه سوربن دارد و بیش از ۳۰ سال در دانشگاه تهران تدریس کرده‌است.

او از سال ۱۳۴۷ تا ۱۳۴۹ به عنوان پژوهشگر در بنیاد فرهنگ ایران سرگرم کار شد. از سال ۱۳۴۹ به عنوان استادیار در گروه فرهنگ و زبان‌های باستانی دانشگاه تهران مشغول به تدریس شد و از سال ۱۳۶۲ به عنوان دانشیار و از سال ۱۳۷۳ تا کنون به عنوان استاد دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران به تدریس و تحقیق اشتغال داشته‌است. او به زبان‌های انگلیسی، فرانسه، ترکی، پهلوی و اوستایی مسلط است.

او سال‌ها به عنوان همکار استاد احمد تفضلی به فعالیت‌های علمی پرداخت و پس از درگذشت او به تدریس و تألیف و ترجمه ادامه داده‌است. ژاله آموزگار عضو فرهنگستان زبان و ادب فارسی بوده‌است و هم‌اکنون به مدت ۴۶ سال است که به تدریس در دانشکده ادبیات دانشگاه تهران مشغول است و بسیاری از استادان رشته‌های گوناگون این دانشکده، از شاگردان وی بوده‌اند.

او در سال ۱۳۹۵ جوایزی چون لژیون دونور از وزارت فرهنگ فرانسه و جایزه سرو ایرانی (در زمینه میراث فرهنگی) را دریافت کرد.

ترجمه ها

  • آرتور کریستن‌سن، نمونه‌های نخستین انسان و نخستین شهریار در تاریخ افسانه‌ای ایرانیان، ترجمهٔ ژاله آموزگار و احمد تفضلی، نشر نو، جلد اول، چاپ اول، ۱۳۶۴، جلد دوم، چاپ اول، ۱۳۶۷. (برندهٔ کتاب سال ایران در سال ۱۳۶۸)
  • جان هینلز، شناخت اساطیر ایران، ترجمهٔ ژاله آموزگار و احمد تفضلی، تهران: نشر چشمه، چاپ اول، ۱۳۶۸.
  • فیلیپ ژینیو، ارداویراف‌نامه (ارداویرازنامه): حرف نویسی، آوانویسی، ترجمه متن پهلوی، واژه‌نامه، ترجمه و تحقیق ژاله آموزگار، تهران: نشر معین و انجمن ایران‌شناسی فرانسه، چاپ اول، ۱۳۷۲.

مهری آهی (۱۳۰۱ تهران – ۷ اسفند ۱۳۶۶) مترجم ایرانی ادبیات روسی بود. پدر او مجید آهی بود. وی تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در مدرسه ژاندارک تهران به پایان رسانید و در رشته زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران فارغ‌التحصیل شد. در سال ۱۳۱۱ پدرش به سفیر کبیری ایران در اتحاد جماهیر شوروی منصوب گردید و مهری آهی همراه پدر عازم روسیه شد و مدت سه سال در دانشگاه لومونوسوف مسکو به تحصیل زبان و ادبیات روسی پرداخت. پس از مراجعت به ایران در سال ۱۳۲۷ برای ادامه تحصیل در این رشته به انگلستان و فرانسه رفت و مدت هفت سال به تحصیل پرداخت و به اخذ دکتری در رشته زبان و ادبیات روسی نایل آمد. پس از پایان تحصیلات خود به ایران بازگشت و به تدریس زبان و ادبیات روسی در دانشکده ادبیات تهران و ادبیات تطبیقی مشغول شد. مهری آهی علاوه بر تدریس، ریاست مرکز زبان‌های خارجی دانشگاه تهران را نیز به عهده داشت. او همچنین چهار دوره به عنوان نماینده ایران در کمیسیون مقام زن سازمان ملل متحد منصوب گردید. مهری آهی از اعضاء مؤسس جمعیت راه نو، شورای کتاب کودک، انجمن کتاب و شورای عالی جمعیت زنان ایران بود. مهری آهی در ۷ اسفند ۱۳۶۶ درگذشت.

بعد از فوت وی بابک احمدی در شماره ۲۵ نشریه آدینه دربارهٔ او نوشت:

مهری آهی در ۷ اسفند ۶۶ درگذشت، سه روز بعد بمباران موشکی تهران‌آغاز شد و در نگرانی‌ها، هراس‌ها و فاجعه‌های آن ایام کسی از مرگ او باخبر نشد. امروز هم که چند ماه از رفتن او می‌گذرد هم‌چنان بسیاری از حادثه بی‌خبرند. گناه از موشک نیست. در این روزگار چه کسی را پروای مرگ اوست؟ ناسپاسان که ماییم دیگر چه سود از هشدار ضرورت یاد از زندگی، کارها ومرگ زنی اندیشمند و معلمی دانا؟ اما، خانم آهی که رفته‌است و بی‌نیاز ازیاد .

ترجمه ها

  1. – پدران و پسران نوشته ایوان تورگنیف
  2. – جنایت و مکافات نوشته فئودور داستایوسکی
  3. – قصه‌های آندرسن (مجموعه قصه، ۱۳۲۰)
  4. – قهرمان عصر ما اثر لرمانتف
  5. – قهرمان کوچک (اثر نویسندگان خارجی، ۱۳۴۱)
  6. – هرکس خانه‌ای دارد

عبدالمحمد آیتی (اردیبهشت ۱۳۰۵ بروجرد – ۲۰ شهریور ۱۳۹۲) پژوهشگر، نویسنده و مترجم معاصر در حوزه فلسفه، تاریخ و ادب فارسی و عربی بود.

ترجمه ها

  • کشتی شکسته
  • آمرزش ابوالعلا معری، ۱۳۴۷.
  • تاریخ دولت اسلامی در اندلس، محمّد عبداللّه عنان، ۱۳۶۶–۱۳۷۱.
  • قرآن مجید (ترجمه فارسی)، ۱۳۶۷.
  • شرح و ترجمه معلّقات سبع، ۱۳۷۱.
  • معجم‌الأدبا، یاقوت حموی، ۱۳۸۱.
  • داوری حیوانات نزد پادشاه پریان، ۱۳۸۳.

محسن ابراهیم (۱۳۳۰–۳۰ بهمن ۱۳۸۸) شاعر، نویسنده، کاریکاتوریست، و مترجم برجستهٔ ایرانی ادبیات ایتالیایی بود. اگرچه ابراهیم در سال‌های اخیر به‌طور متمرکز بر ترجمهٔ آثار دینو بوتزاتی اهتمام ورزید، ترجمه‌های وی از ناتالیا گینزبورگ، ایتالو کالوینو، و سایر نویسندگان معاصر ایتالیا در زمرهٔ موفق‌ترین برگردان‌های فارسی ادبیات ایتالیایی محسوب می‌شوند. از مجموعه آثار بوتزاتی که به قلم محسن ابراهیم به فارسی ترجمه شده بود می‌توان به صحرای تاتارها، شصت داستان، کولومبره و پنجاه داستان دیگر، و متأسفیم از … اشاره کرد. در سال ۲۰۰۱ میلادی محسن ابراهیم به پاس تلاش‌های اش در برگردان و معرفی آثار دینو بوتزاتی به فارسی ارزشمندترین جایزهٔ این بنیاد را دریافت کرد. وی هم چنین کتاب دو جلدی ادبیات و نویسندگان معاصر ایتالیا را تألیف کرد که با پاس آن برندهٔ جایزهٔ نخست ملی ادبیات ایتالیا شد که هر دو سال یک بار به یکی از مترجمین یا نویسندگان بین‌المللی که در شناسایی ادبیات ایتالیای در سطح بین‌المللی اهتمام ورزیده‌اند اهداء می‌شود. محسن ابراهیم در سی ام بهمن ماه هزار و سیصد و هشتاد و هشت در تهران در منزل خود چشم از جهان فروبست و ترجمهٔ سه کتاب از بوتزاتی را که در دست داشت ناتمام گذاشت.

ترجمه ها

  • شهر و خانه مجموعه داستان نوشتهٔ ناتالیا گینزبورگ
  • فضیلت‌های ناچیز مجموعه مقاله نوشتهٔ ناتالیا گینزبورگ
  • افسانه‌های ایتالیایی گردآوری و بازنویسی ایتالو کالوینو
  • صحرای تاتارها نوشتهٔ دینو بوتزاتی
  • بیست داستان نوشتهٔ دینو بوتزاتی
  • شصت داستان نوشتهٔ دینو بوتزاتی
  • کولومبره و پنجاه داستان دیگر نوشتهٔ دینو بوتزاتی
  • متأسفیم از … نوشتهٔ دینو بوتزاتی

نادر ابراهیمی (زاده ۱۴ فروردین ۱۳۱۵ در تهران – مرگ در تاریخ ۱۶ خرداد ۱۳۸۷، تهران)، داستان‌نویس معاصر ایرانی بود. او علاوه بر نوشتن رمان و داستان کوتاه در زمینه‌های فیلم‌سازی، ترانه‌سرایی، ترجمه، و روزنامه‌نگاری نیز فعالیت کرده‌است. ابراهیمی، همراهِ بهرام بیضایی و ابراهیم گلستان، از اندک‌شمار سخنوران ایرانی به‌شمار می‌رود که هم در سینما و هم در ادبیات کار کرده و شناخته بوده‌اند.

ترجمه ها

  • مویه کن سرزمین محبوب – ترجمه با همکاری فریدون سالک
  • از پنجره نگاه کن – ترجمه با همکاری احمد منصوری
  • دوست؛ کسی است که آدم را دوست دارد – ترجمه با همکاری احمد منصوری
  • آدم آهنی – کتاب برگزیدهٔ سال ۱۳۵۱ از سوی شورای کتاب کودک، ترجمه با همکاری احمد منصوری

حسین ابراهیمی الوند (زادهٔ ۱۳۳۰ در گلپایگان – درگذشتهٔ ۳ مهر ۱۳۸۶ در تهران) مترجم ایرانی بود. شهرت او بابت کتاب‌هایی است که برای کودکان و نوجوانان ترجمه کرده‌است. حسین ابراهیمی بیش از ۱۰۰ کتاب برای کودکان و نوجوانان از زبان انگلیسی به فارسی ترجمه کرد. او پس از چند سال ابتلا به سرطان، روز سه‌شنبه ۳ مهر ۱۳۸۶ در تهران درگذشت. محل دفن پیکر او، قطعهٔ هنرمندان بهشت زهرای تهران است.

او در زمان حیات، از نظر تعداد جوایزی که دریافت کرد، پرافتخارترین مترجم ایرانی محسوب می‌شود. وی همچنین از نخستین افرادی بود که نسبت به پرداخت حق تألیف آثار ترجمه‌شده به پدیدآورندگان آن، حساسیت نشان می‌داد. تماس‌هایی که او با ناشران اصلی کتاب‌هایش می‌گرفت می‌تواند اسنادی تاریخی در تاریخچهٔ حقوق مؤلف در ایران باشد. ارتباطات وی با پدیدآورندگان، به ناشران محدود نمی‌شد، و او با نویسندگان اثر نیز تعاملی تنگاتنگ داشت. این موضوع به‌ویژه درمورد آثاری که در فضایی ایرانی خلق شده بودند، بیشتر نمود داشت. بخشی از مکاتبات وی با سوزان فلچر (Susan Fletcher) (نویسندهٔ آمریکایی)، نویسندهٔ کتاب‌های گم‌شدهٔ شهرزاد و رؤیای بابک، و همچنین دونا جو ناپُلی (Donna Jo Napoli)، نویسندهٔ شاهزاده شیر و راز گل سرخ در ابتدای کتاب‌ها موجود است.

ترجمه ها

  • ترجمهٔ آثاری از جان کریستوفر
  • ترجمهٔ آثاری از جیمز هوستون
  • ترجمهٔ آثاری از سوزان فلچر
  • ترجمهٔ آثاری از لوئیس سکر
  • ترجمهٔ آثاری از جمیلا گوین
  • ترجمهٔ آثاری از دانا جوناپلی
  • ترجمهٔ آثاری از پاتریشیا مک‌لاکلان
  • ترجمهٔ آثاری از آکسل هکه
  • ترجمهٔ آثاری از لستر دل ری
  • ترجمهٔ آثاری از داگلاس وود
  • ترجمهٔ آثاری از لورا اس ماتیوز
  • ترجمهٔ آثاری از باربارا جنسن کوهن
  • ترجمهٔ آثاری از نیک باترورث
  • ترجمهٔ آثاری از ایوان ساوثال
  • ترجمهٔ آثاری از فردریک فلد
  • ترجمهٔ آثاری از تری دیری
  • ترجمهٔ آثاری از گودرون پاوسه‌وانگ

روزبه پور دادویه معروف به ابومحمد عبدالله ابن مقفع (زادهٔ ۱۰۴ در فیروزآباد – درگذشتهٔ ۱۴۲ هجری قمری در بغداد) نویسنده و مترجم ایرانی و ساکن بصره بود. او با کنیهٔ «أبی محمد» نیز شناخته می‌شد. ابن مقفع از برجسته‌ترین نمایندگان تفکر علمی در قرن دوم هجری است.

روزبه کتاب‌های زیادی از پارسی میانه به عربی برگرداند. از میان کتابهایی که روزبه ترجمه کرد می‌توان از کلیله و دمنه، تاجنامه انوشیروان، آیین‌نامه، سخنوری بزرگ (الأدب الکبیر) و سخنوری خُرد (الأدب الصغیر) نام برد. نثر عربی ابن مقفع بسیار شیوا بوده و نثر وی سرمشق سخندانان و نویسندگان عربی‌نوِیس و عربی زبان بوده‌است. ترجمه‌های او از بهترین آثار ادبی و اخلاقی زبان عربی شمرده می‌شوند.

ترجمه ها

  • سیرالملوک (ترجمه عربی خداینامه)
  • عجائب سجستان (ترجمهٔ ریکیهای سگستان) که عمدتاً از فارسی میانه به عربی ترجمه کرده‌است.

ابوالقاسم اعتصام‌زاده (زاده ۱۲۶۸ در تبریز- درگذشته نامعلوم) نماینده دو دوره مجلس شورای ملی است که در سال ۱۹۳۲ میلادی برای ترجمهٔ عالی رباعیات خیام به فرانسه، برنده جایزهٔ آکادمی دولتی فرانسه شد. همچنین در سال ۱۹۴۴ میلادی نامزد دریافت جایزه نوبل ادبیات گردید اما از رسیدن به آن بازماند.

ترجمه ها

  • نامه‌های ایرانی اثر منتسکیو در ستاره جهان
  • دستور تجارت و ترجمه رباعیات عمر خیام به فرانسه

دکتر ابوالقاسم جنتی عطایی (۱۲۹۶ مشهد – ۱۹ خردادماه ۱۳۷۲ پاریس)، نویسنده، مترجم، روزنامه‌نگار و نمایشنامه‌نویس برجسته ایرانی؛ و از پیشگامان هنر نمایش و تئاتر نوین در ایران بود.

ترجمه ها

  • تاریخ تأتر در جهان

محمدرضا ابوالقاسمی (متولد ۱۳۵۸) مترجم ایرانی است. آثار او عمدتاً در حوزه زیباشناسی، فلسفه هنر و هرمنوتیک است. او دانش‌آموخته دوره دکتری علوم هنر (گرایش زیباشناسی) از دانشگاه اکس-مارسی فرانسه است و در دانشگاه تهران تدریس می‌کند.

ترجمه ها

  • مبانی نظریهٔ ادبی، هانس برتنس، ناشر: ماهی، ۱۳۸۴
  • مبانی زیباشناسی، پیر سوانه، ناشر: ماهی، ۱۳۸۸
  • زیباشناسی چیست؟، مارک ژیمنز، ناشر: ماهی، ۱۳۸۸
  • فلسفهٔ هنر، ژان لاکست، ناشر: ماهی، ۱۳۹۲
  • درآمدی بر زیباشناسی اسلامی، الیور لیمن، ناشر: ماهی (شایسته تقدیر سی و سومین دوره کتاب سال)، ۱۳۹۳
  • فرهنگ زیباشناسی، اران گوتر، ناشر: ماهی، ۱۳۹۵
  • مفهوم امر زیباشناختی، جیمز شلی، ناشر: ققنوس، ۱۳۹۵
  • داوری زیباشناختی، نیک زنگویل، ناشر: ققنوس، ۱۳۹۵
  • درآمدی بر فلسفهٔ کانت، اندرو وارد، ناشر: حکمت، ۱۳۹۶
  • هرمنوتیک، ژان گروندن، ناشر: ماهی، ۱۳۹۳
  • مرلوپونتی، فلسفه و معنا، دنیل تامس پریموزیک، ناشر: مرکز، ۱۳۸۸

حسین ابوترابیان (۱۳۲۰ تهران – ۳ اسفند ۱۳۸۱ تهران) مترجم اهل ایران است. حسین ابوترابیان، در سال ۱۳۲۰ در تهران متولد شد و در رشته دامپزشکی دانشگاه تهران، دکترایش را گرفت. او اگرچه در این رشته تحصیل کرد و سال‌ها مطب دامپزشکی‌اش نیز دایر بود؛ اما بیشترین فعالیتش در حوزه ترجمه آثار اجتماعی، سیاسی و ارتباطات بود و در چند دانشگاه تدریس می‌کرد؛ دانشگاه آزاد و نهاد ریاست جمهوری از جمله مکان‌هایی بود که او در آنها تدریس داشت.

ترجمه ها

  • «مأموریت آمریکایی‌ها در ایران»، آرتور میلسپو، تهران، ۱۳۵۶
  • پاسخ به تاریخ، محمدرضاپهلوی، تهران: زریاب
  • سقوط شاه، فریدون هویدا، تهران: اطلاعات
  • مشت آهنین، لنی برنر، تهران: اطلاعات
  • پشت پرده تخت طاووس، مینو صمیمی، تهران: اطلاعات
  • کشیش‌های انگلیسی در دوران انقلاب اسلامی ایران، پال هنت، تهران: اطلاعات
  • خدمتگزار تخت طاووس، پرویز راجی، تهران: اطلاعات (راجی محتویات این کتاب را تأیید نکرده و گفته بود ترجمهٔ درستی از کتابش نیست. اما صحت مندرجات کتاب در خدمت تخت طاووس ترجمه کامشاد را تأیید کرده بود.)
  • پنهانکاری و دمکراسی، اسنانسفیلد ترنر، تهران: اطلاعات
  • بذرهای توطئه: گزیده اسناد محرمانه وزارت خارجه انگلیس (از اعلامیه بالفور تا قیمومت انگلیس بر سرزمین فلسطین)، دورین اینگرامز (گردآورنده)، تهران: اطلاعات
  • شترها باید بروند، ریدر بولارد و کلارمونت اسکراین، تهران: نشر نو، ۱۳۶۲
  • «سقوط ۷۹»، پل اردمن،
  • «اولین سفرای ایران و هلند»، ویلم فلور،

پرویز اتابکی فرزند حیدرقلی در سال ۱۳۰۷ خورشیدی برابر با ۲۸ فوریه ۱۹۲۸ در شهر مشهد به دنیا آمد. او یکی از نوادگان میرزا علی اصغرخان اتابک اعظم صدراعظم ناصرالدین شاه بود. پرویز اتابکی تحصیلات ابتدایی را از ۱۳۱۲ تا ۱۳۱۸ در دبستان علمیه مشهد گذراند و دوره متوسطه را در سال ۱۳۲۴ به پایان برد و دیپلم ادبی گرفت. تحصیلات دانشگاهی خود را بلافاصله پس از پایان دوره متوسطه در سال ۱۳۲۴ در دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران شروع کرد و در سال ۱۳۲۸ موفق به اخذ گواهی‌نامه لیسانس علوم سیاسی گردید. بعدها از ۱۳۴۳ تا ۱۳۴۶ به ادامه تحصیل در دانشکده ادبیات دانشگاه سن ژوزف بیروت در رشته فلسفه اسلامی پرداخت و در آن رشته درجه دکتری دریافت کرد.

ترجمه ها

  • «پیکار صفین» ترجمه کتاب «وقعه و صفین» (۱۳۶۶)
  • «مُفرجُ الکُروب فی أخبارِ بنی ایوب» تألیف «جمال‌الدین محمد بن سالم بن واصل» تصحیح جمال‌الدین الشیال؛ که ترجمه فارسی آن به نام «تاریخ ایوبیان» ترجمه پرویز اتابکی (تهران: شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ۱۳۸۳. ۵ ج، مصور / تهران ۱۹۸۷ پنج جلد)
  • خطط مقریزی بردی (مورخ عرب، مصری در قرن هشتم هجری) که در ۱۸ جلد تاریخ مصر و قاهره را گاشته و آستان قدس رضوی ترجمهٔ فارسی آن را که به کوشش اتابکی تهیه شده است منتشر کرد
  • ره آورد خرد، ترجمه از تحف العقول اثر حسن بن شعبه حرانی (تهران ۱۹۹۷)
  • زندگی سیاسی حضرت امام رضا علیه السلام، اثر جعفر مرتضی عاملی (قم ۱۳۶۵)
  • ترجمه فارسی «رسل الملوک» اثر ابن فراء که در ۱۳۶۳ تحت عنوان «سفیران» توسط سازمان انتشارات انقلاب اسلامی منتشر شده است.

منصوره اتحادیه (نظام مافی) (زاده ۱۳۱۲) تاریخ‌نگار، نویسنده، ناشر (مدیر نشر تاریخ) و استاد دانشگاه ایرانی است. منصوره اتحادیه در سال ۱۳۱۲ در تهران زاده شد و در سال ۱۳۵۸ از دانشگاه ادینبورگ انگلستان در رشته تاریخ دکترا گرفت. سپس در سال ۱۳۶۲ مدیر نشر تاریخ شد. او همچنین در دانشگاه تهران تاریخ تدریس می‌کند و کتاب‌ها و مقاله‌های بسیاری در زمینه تاریخ چاپ کرده‌است. منصوره اتحادیه با دکتر صادق نظام‌مافی ازدواج کرده‌است و ۴ فرزند دارد.

ترجمه ها

  • ۱۳۵۴ – سفرنامه آگوست بن تان
  • ژنرال سمینو در خدمت ایران عصر قاجار و جنگ هرات (۱۳۲۶–۶۶ ق)
  • 1375- زندگی، زمانه و آثار بیهقی

احمد تدین (زادهٔ ۱۳۲۰) مترجم ایرانی‌ست.

ترجمه ها

  • مقاومت شکننده: تاریخ تحولات اجتماعی ایران: از سال ۱۵۰۰ میلادی مطابق با ۸۷۹ شمسی تا انقلاب، جان فوران، تهران: رسا
  • ناسیونالیسم در ایران، ریچارد کاتم، تهران: کویر
  • گذار از فئودالیسم به سرمایه داری. داب و دیگران
  • «دین، قدرت، جامعه»، ماکس وبر، تهران: هرمس
  • «سوداگری مرگ: غرب چگونه عراق را مسلح ساخت»، کنت تیرمن، تهران: رسا
  • جمهوری وحشت. سیاست عراق امروز. سمیر الخلیل
  • «یورگن هابرماس»، مایکل پیوزی، تهران: هرمس
  • انقلاب صنعتی، تامس ساوتکلیف اشتن، تهران: علمی و فرهنگی
  • عقلانیت و آزادی: مقالاتی از ماکس وبر و دربارهٔ ماکس وبر، ماکس وبر، به همراه یدالله موقن (مترجم)، تهران: هرمس
  • شرایط اخلاقی رشد اقتصادی، به همراه شهین احمدی (مترجم)، دانیل روزیدس، تهران: هرمس، ۱۳۸۱
  • آخرین انقلاب بزرگ: انقلاب و تحول در ایران، رابین رایت، به همراه شهین احمدی (مترجم)، تهران: رسا
  • گروندریسه، مبانی نقد اقتصاد سیاسی، کارل مارکس، به همراه باقر پرهام (مترجم): چاپ اول ۱۳۶۳
  • هنر نظامی جنگ خلق، نگوین جیاپ، نشر آگاه
  • لیبرالیسم و منتقدان آن، مایکل ساندل، بنگاه ترجمه و نشر کتاب
  • کارل مارکس: یک زندگی قرن نوزدهمی
  • سرمایه مالی. هیلفردینگ
  • ازخودبیگانگی. نویسنده:راهل یگی، انتشارات دنیای اقتصاد

نوشین احمدی خراسانی از بنیان‌گذاران مرکز فرهنگی زنان، از اعضای اولیه کمپین یک میلیون امضا و از فعالان جنبش زنان در ایران است. احمدی خراسانی زاده ۱۳۴۸ است و در رشته بهداشت در دانشگاه تهران تحصیل کرد و نیز در رشته مترجمی زبان انگلیسی از دانشگاه آزاد کارشناسی گرفت و کارشناسی ارشد خود را در رشته مطالعات زنان در دانشگاه تهران ادامه داد.

ترجمه ها

  • ۱۳۷۵ – (ترجمه) جامعه‌شناسی در ایران
  • ۱۳۸۴ – (ترجمه) جنبش حقوق زنان در ایران، طغیان، افول و سرکوب از ۱۲۸۰ تا انقلاب ۵۷ / الیز ساناساریان
  • ۱۳۸۸ – (ترجمه) زنستان، شارلوت پرکینز گیلمن

بابک احمدی (زادهٔ ۱۳۲۷ تهران) نویسنده، مؤلّف، مترجم، منتقد هنری و پژوهشگر ایرانی است. آثار وی از متون پرفروش در بازار کتاب‌های فلسفی ایران است و بیشتر آن‌ها را نشر مرکز چاپ می‌کند.

پگاه احمدی (زاده ۱۳۵۳ در تهران) شاعر، منتقد ادبی و مترجم شعر ایرانی است. اولین شعر او در ۱۷ سالگی در نشریه ادبی تکاپو به چاپ رسید. او لیسانس زبان و ادبیات فارسی خود را از دانشگاه آزاد تهران اخذ کرده‌است. وی تاکنون سه مجموعه شعر در ایران به نام «روی سل پایانی»، «کادنس» و «این روزهایم گلوست» را به چاپ رسانده‌است. همچنین اشعار سیلویا پلات، شاعر آمریکایی، را به نام «آواز عاشقانه دختر دیوانه» به فارسی ترجمه کرده و ترجمه «۱۰۱ هایکو از گذشته تا امروز» نوشته جکی هاروی را نیز بر عهده داشته‌است. از دیگر کتاب‌های او می‌توان به شعر زن از آغاز تا امروز و همین‌طور آنتولوژی جامع شعر زنان ایرانی اشاره کرد.

ترجمه ها

  • «صد و یک هایکو: از گذشته تا امروز». نویسنده جکی هاردی، تهران: کتاب خورشید، ۱۳۸۷
  • «آوازِ عاشقانهٔ دخترِ دیوانه». نویسنده سیلویا پلات، تهران:، ۱۳۸۷

محمد اخگری (زاده ۱۳۵۱ در گلپایگان)، پژوهشگر، مترجم و نویسنده ایرانی است که با حکم محمد سرافراز ریاست سازمان صداوسیما از ۲۱ آبان ۱۳۹۳ تا ۲۳ مرداد ۱۳۹۵، معاون سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران در معاونت برون‌مرزی صدا و سیما ایران و ریاست شبکه تلویزیونی پرس تی‌وی بود. اخگری در حال حاضر مشاور رئیس سازمان صداوسیما است. او دارای مدرک دکترای عرفان اسلامی از دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران است و به زبان‌های آلمانی، انگلیسی و عربی مسلط است.

ترجمه ها

  • ژورنالیسم رادیویی، نوشته والتر فن لاروش و اکل بوخهلتس. سال ۱۳۸۷، ترجمه از زبان آلمانی.
  • نویسندگی برای شنیدن، نوشته اشتفان واختل. سال ۱۳۸۶، ترجمه از زبان آلمانی.
  • حدیث نامکرر عشق، سفرنامه تازه مسلمانی اروپایی به مکه، نوشته آنه‌ماری شیمل. سال ۱۳۸۶، ترجمه از زبان آلمانی.
  • ادبیات فولکلور ایران، نوشته ییری سیپک. سال ۱۳۸۴، ترجمه از زبان آلمانی.
  • تفسیر سوره حمد امام خمینی (ره) به زبان آلمانی. هامبورگ سال ۲۰۱۱، ترجمه به زبان آلمانی.
  • سرالصلوه حضرت امام خمینی (ره) به زبان آلمانی. هامبورگ سال ۲۰۱۱، ترجمه به زبان آلمانی.

احمد اخوت (زاده ۱۳۳۰ در اصفهان) داستان‌نویس، داستان‌شناس، مترجم و منتقد ادبی است. وی دارای مدرک دکترای زبان‌شناسی و نشانه‌شناسی است. وی از یاران حلقه ادبی جنگ اصفهان بوده‌است. همچنین وی عضو شورای نویسندگان فصلنامه ادبی و هنری زنده رود است.

ترجمه ها

  • کار نویسنده
  • سپتامبر بی باران – ویلیام فاکنر
  • اطلس – خورخه لوئیس بورخس
  • واژه‌نگاری چینی، رسانه شعر – ارنست فنولوزا
  • قصیده کافه غم – کارسون مک کولرز
  • آوارگان – نوشته فلانری اوکانر
  • اسب‌های خالدار – ویلیام فاکنر
  • این یازده تا (مجموعه داستان) – ویلیام فاکنر – نشر ماهی – ۱۳۸۸ هجری شمسی
  • ساعت گرینویچ – آن بیتی
  • صدای سوم: گزیده داستان‌های نویسندگان نسل سوم آمریکا، نشر ماهی

میر شمس‌الدین ادیب‌سلطانی (متولد ۱۳۱۰)، پزشک، فیلسوف، زبان‌شناس، نقاش، نویسنده و مترجم متون مهم ادبی و فلسفی است. او مترجم منطق ارسطو، سنجش خرد ناب کانت و همچنین رسالهٔ منطقی-فلسفی ویتگنشتاین به زبان فارسی است. وی به‌زبان‌های انگلیسی، آلمانی، فرانسه، یونانی، عربی، ایتالیایی، روسی، عبری، ارمنی، لاتین، فارسی میانه، پارتی، اوستایی و زبان‌های پارسی باستان مسلط است.

ترجمه ها

  • ایمانوئل کانت، سنجش خرد ناب، تهران: انتشارات امیرکبیر، ۱۳۶۲؛ ویراست دوم: ۱۳۸۳.
  • ارسطو، منطق ارسطو (ارگانون)، تهران: انتشارات نگاه، ۱۳۷۸؛ ویراست دوم: ۱۳۹۰.
  • برتراند راسل، جُستارهای فلسفی، تهران: انتشارات امیرکبیر: ۱۳۶۳؛ ویراست دوم: ۱۳۸۷.
  • ویلیام شکسپیر، بودن یا نبودن: تک‌گفتار هملت در سوگنامه‌ی هملت شاهپور دانمارک سروده‌ی ویلیام شیکسپیر. تهران: نشر نی، ۱۳۷۵.
  • ویلیام شکسپیر، سوگنمایش شاه ریچارد سوم، تهران: انتشارات امیرکبیر، ۱۳۷۹.
  • ویلیام شکسپیر، ویراستهٔ هرولد جنکینز، سوگ‌نمایش هملت شاهپور دانمارک، تهران: انتشارات نگاه، ۱۳۸۵.
  • لودویگ ویتگنشتاین، رسالهٔ منطقی-فلسفی، تهران: انتشارات امیرکبیر، ۱۳۷۱
  • لودویگ ویتگنشتاین، ویراست دو زبانهٔ رسالهٔ منطقی-فلسفی، تهران: انتشارات امیرکبیر، ۱۳۸۹
  • داوید هیلبرت و ویلهلم آکرمان، بنیادهای منطق نگریک، تهران: انتشارات امیرکبیر، ۱۳۸۰.

محمدمهدی اردبیلی (متولد ۱۳۶۱) پژوهشگر، نویسنده و مترجم حوزه فلسفه و دارای مدرک دکترای فلسفهٔ غرب از دانشگاه تبریز است. پژوهش‌های او عمدتاً در حوزه ایدئالیسم آلمانی، به ویژه فلسفه هگل قرار دارد و کتابش تحت عنوان «آگاهی و خودآگاهی در پدیدارشناسی روح هگل» مورد توجه منتقدان قرار گرفته‌است. اردبیلی اکنون علاوه بر تدریس در دانشگاه‌های علامه طباطبایی و هنر تهران، در کلاس‌های آزاد موسسه شهر کتاب و انجمن جامعه‌شناسی ایران به تدریس فلسفه می‌پردازد.

ترجمه و گردآوری

  • می ۶۸ در فرانسه، ژیل دلوز، میشل لووی، الن بدیو، ارنست مندل، ترجمهٔ محمدمهدی اردبیلی و سمیرا رشیدپور، تهران: رخ داد نو، ۱۳۸۹
  • خودآگاهی هگلی و پساساختارگرایان فرانسوی، دیوید شرمن، محمدمهدی اردبیلی (مترجم)، پیام ذوقی (مترجم)، تهران: رخ داد نو، ۱۳۹۰
  • دفترهای سیاست مدرن ۱ (پنج متن سیاسی از هگل)، گئورگ ویلهلم فریدریش هگل، محمدمهدی اردبیلی (مترجم)، تهران: روزبهان، ۱۳۹۱
  • نقادی نقد عقل محض (ترجمه فارسی مقالاتی دربارهٔ کتاب نقد عقل محض کانت)، مهدی محمدی اصل و محمدمهدی اردبیلی، تهران: بیدگل، ۱۳۹۲
  • واسازی هگل (نقدهای دریدا بر هگل)، محمدمهدی اردبیلی (مترجم)، مهدی پارسا (مترجم)، تهران: رخداد نو، ۱۳۹۲
  • هگل و پدیدارشناسی روح، رابرت استرن، محمدمهدی اردبیلی (مترجم)، سیدمحمدجواد سیدی (مترجم)، تهران: ققنوس، ۱۳۹۳
  • هگل (دانشنامه فلسفه استنفورد-17)، پل ردینگ، محمدمهدی اردبیلی (مترجم)، تهران: ققنوس، ۱۳۹۳
  • متافیزیک ینا، گئورگ ویلهلم فریدریش هگل، محمدمهدی اردبیلی (مترجم)، تهران: حکمت، ۱۳۹۵
  • یاکوبی (دانشنامه فلسفۀ استنفورد-66)، جرج دی جووانی، محمدمهدی اردبیلی (مترجم)، تهران: ققنوس، ۱۳۹۵
  • ما و هگل (مجموعه مقالات و گفتگوها)، محمدمهدی اردبیلی (ویرایش و گردآوری)، تهران: هرمس، ۱۳۹۶
  • وحدت اشیاء: هگل، کانت و ساختار ابژه، رابرت استرن، محمدمهدی اردبیلی (مترجم)، مهدی محمدی اصل (مترجم)، تهران: ققنوس، ۱۳۹۷

جمشید ارجمند نصر (۲۴ دی ۱۳۱۸ تهران – ۲۳ تیر ۱۳۹۵ تهران) روزنامه‌نگار، مترجم و منتقد سینمایی ایرانی بود.

جمشید ارجمند در خیابان لاله‌زار، کوچهٔ پیرنیا ۲، روبه‌روی سینما کریستال به دنیا آمد، او در ۱۳۲۵ راهی دبستان قائم مقام در دروازه دولت شد. در دبیرستان، شیفته آموختن زبان فرانسه شد و از سال اول دبیرستان، شوق روزنامه‌نگاری پیدا کرد طوری که در سال دوم دبیرستان، اولین روزنامه چاپی را راه انداخت. خیلی زود در ۱۲ سالگی در آغاز دهه سی و دولت محمد مصدق به عضویت حزب پان ایرانیست درآمد. بعد از کودتای ۲۸ مرداد با وسایل ابتدایی به چاپ اعلامیه می‌پرداخت اما فعالیت‌های سیاسی او را خیلی زود به فعالیت‌های فرهنگی کشاند و در تابستان ۱۳۳۳ کار در مجله فردوسی زیر نظر ناصر نیرمحمدی آغاز کرد. در همین سال چاپ چند شعر نو در مجله فردوسی و راهنمایی‌های اسماعیل شاهرودی و نصرت رحمانی او را با ادبیات نوین فارسی آشنا کرد.

ترجمه ها

– ۱۳۵۱ حقوق نویسنده، آلکساندر سولژنیتسین، انتشارات مروارید
– ۱۳۵۲ جامعه‌شناسی رادیو و تلویزیون، ژان کازنو، انتشارات سروش
– ۱۳۵۴ چهرهٔ عریان آمریکا، روژه کان، سازمان انتشاراتی و فرهنگی ابتکار.
– ۱۳۶۲ جنبش مقاومت ایرلند، روژه خالیگو، انتشارات خوارزمی.
– ۱۳۶۳ نیکلا کوچولو، سامپه (تصویرگر)، گوسینی (نویسنده)، نشر شینلام.
– ۱۳۶۳ دنیای کوچک دن کامیلو، جووانی گوارسکی، نشر تهران فاریاب، چاپ‌های بعد نشر پرواز.
– ۱۳۶۸ تاریخچهٔ رادیو و تلویزیون، پیر آلبر، آندره ژان تودسک، سازمان انتشارات و آموزش انقلاب اسلامی.
– ۱۳۷۷ سنگ قیصر، جستجوی خط مبارزه در آثار مسعود کیمیایی، پیر بالدوکی، بهرام شیراوژن، فرهنگ کاوش.
– ۱۳۷۷ اصفهان، تصویر بهشت، هانری استیرلن (با مقدمهٔ هانری کربن)، نشر و پژوهش فرزان روز.
– ۱۳۷۸ نقد فیلم، (نمونه‌هایی از نقدهای دهه ۱۳۴۰ تا ۱۳۷۰، انتشارات فانوس خیال
– ۱۳۷۹ مینیاتور ایرانی، رنگ‌های نور: آینه و باغ، یوسف اسحاق‌پور، نشر و پژوهش فرزان روز.
– ۱۳۸۰ شوهر مدرسه‌ای، جووانی گوارسکی، نشر کتاب پرواز.
– ۱۳۸۲ آیین هندو و عرفان اسلامی، داریوش شایگان، نشر و پژوهش فرزان روز.
– ۱۳۸۸ ایرانیان، یونانیان و رومیان، یوزف ویسهوفر، نشر و پژوهش فرزان روز.

اردشیر نیک‌پور (۱۵ بهمن ۱۲۹۷–۱۳۸۱) مترجم ادبیات کودکان و نوجوانان اهل ایران بود، که بیش از ۱۰۰ کتاب برای کودکان و نوجوانان ترجمه کرد.

برخی از ترجمه‌ها

  • دور ماه (ژول ورن)
  • مسافرت به ماه (ژول ورن)
  • گنجشک‌ها و گل سرخ‌ها
  • میشل استروگف (ژول ورن)
  • داستان‌های دلپذیر (هانس کریستیان آندرسن)، چاپ اول 1337، چاپ دوم 1378 انتشارات علمی و فرهنگی (173 ص)
  • آتیلا
  • دوازده برادر (برادران گریم)
  • شنل‌قرمزی (برادران گریم)
  • غاز زرین (برادران گریم)
  • سفیدبرفی (برادران گریم)
  • دختر هوشمند (برادران گریم)
  • جزیره گنج (رابرت لویی استیونسن)
  • “دور دنیا در هشتاد روز”، ژول ورن، تهران: کتابخانه گوتنبرگ، چاپ نخست ۱۳۳۶. چاپ ششم 1383(337 ص)
  • بیست هزار فرسنگ زیر دریاها”، ژول ورن ، تهران: 1366.

شیوا ارسطویی (اردیبهشت ۱۳۴۰، تهران) داستان‌نویس، مترجم و شاعر ایرانی است. مجموعه داستان‌های «آمده بودم با دخترم چای بخورم»، «آفتاب مهتاب» و «من دختر نیستم» و رمان‌های «بی‌بی شهرزاد» و «افیون» از آثار اوست. کتاب «آفتاب مهتاب» برندهٔ جایزه گلشیری و نیز برندهٔ جایزه یلدا در سال ۸۲ شده‌است. وی دارای تحصیلات کارشناسی مترجمی زبان انگلیسی و کارشناسی بهداشت صنعتی از دانشگاه تهران است.

مجموعه داستان

  • آمده بودم با دخترم چای بخورم (۱۹۹۴)
  • آفتاب و مهتاب (۱۹۹۸)

رمان

  • او را که دیدم زیبا شدم (داستان بلند) (۱۹۹۱)
  • نسخه اول (۱۹۹۸)
  • بی بی شهرزاد
  • آسمان خالی نیست (۲۰۰۳)
  • افیون چاپ آلمان
  • خوف (۲۰۱۳)
  • نی نا (۲۰۱۵)

مجموعه شعر

  • گم
  • بیا تمامش کنیم

عبدالمجید ارفعی (زادهٔ ۹ شهریور ۱۳۱۸ در دامنه کوه گنو بندرعباس) پژوهشگر و متخصص زبان‌های باستانی اکدی و ایلامی، ایلام‌شناس و از آخرین بازماندگان مترجم خط میخی ایلامی در جهان و از مهم‌ترین کتیبه‌خوانان ایرانی است و برخی از لوح‌های گلی تخت جمشید با تلاش وی ترجمه شده‌است.
عبدالمجید ارفعی نخستین مترجم استوانه کوروش بزرگ از زبان اصلی بابلی‌نو به فارسی است. او در سال ۱۳۹۴ جایزه سرو ایرانی، در زمینهٔ میراث فرهنگی را به عنوان یک عمر کوشش فرهنگی دریافت کرد.

آثار

  • کتاب فرمان کوروش بزرگ، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۸۹ خورشیدی، شابک ۹۷۸-۹۶۴-۷۰۱۵-۹۲-۸
  • گل‌نبشته‌های باروی تخت جمشید، عبدالمجید ارفعی، مرکز دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۱۳۸۷ خورشیدی
  • فرهنگ، عبدالمجید ارفعی، مهدی مداینی، وزارت فرهنگ و آموزش عالی، مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی، ۱۳۶۹
  • ترجمه متن‌های حقوقی بین‌النهرین از روی کتیبه‌ها
  • زرقان باستانی: رکان در گلنبشته‌های تخت جمشید‬ Rakkan، مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی‏، ۱۳۸۷.‬
  • عبدالمجید ارفعی در شهریور ۱۳۱۸ در در دامنه کوه گنو بندرعباس به دنیا آمد. پدرش میرعبدالله ارفعی و اصالتاً اهل اوز از توابع استان فارس بود. او دوران دبستان را در مدارس بندرعباس و یزد به اتمام رساند و در سال ۱۳۲۸ به همراه خانواده به تهران آمد و در مدرسه منوچهری و البرز به تحصیل پرداخت و با بهرام بیضایی هم‌درس شد.
    پس از پایان دوره دبیرستان و تا پیش از ورود به دانشگاه در سال‌های ۱۳۳۲ در کتابخانه ملی با نوشته‌های ابراهیم پورداوود آشنا شد. در همان زمان از استاد متینی معلم ادبیاتش، الفبای فارسی باستان را آموخت و در همان سال‌ها زبان پهلوی را نیز از روی کتاب کارنامه اردشیر بابکان محمدجواد مشکور آموخت. برای آموزش زبان اوستایی گاتهای پورداوود را سرمشق قرار داد و آن را نیز آموخت.

پس از اخذ دانشنامه لیسانس زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران، در مهرماه سال ۱۳۴۴ به آمریکا رفت. بنا بر پیشنهاد و توصیه پرویز ناتل خانلری و استقبال استاد پور داوود دو سال یه آموزش مقدمات اکدی پرداخت و پس از آن به مؤسسه خاورشناسی دانشگاه شیکاگو رفت و تا هشت سال زیر نظر ریچارد هلک، از مشهورترین استادان خط و زبان ایلامی، به یادگیری زبان ایلامی و اکدی مشغول شد. در همان زمان با گل‌نوشته‌های ایلامی و کتیبه‌های تخت جمشید که به امانت نزد دانشگاه شیکاگو بود و ریچارد هلک در حال بررسی، خواندن و ترجمه آنها بوده‌است، آشنا شد. هلک در آن دوران هر شب چند کتیبه خوانده شده را به ارفعی می‌داد تا او از روی متن ترجمه‌شده، کتیبه‌ها را بخواند. پس از مدتی هلک کتیبه‌های خوانده نشده را هم به ارفعی می‌داد. این تجربه بعدها به ارفعی در نوشتن کتاب «گل‌نوشته‌های باروی تخت جمشید» کمک می‌کند. عبدالمجید ارفعی اولین ایرانی است که در این رشته تحصیل کرد. همچنین او تنها متخصصی است که می‌تواند بقیه آن کتیبه‌ها را بخواند و آنها را ترجمه کند.
ارفعی در تیر ماه ۱۳۵۳ خورشیدی از رساله دکترای خود با عنوان «زمینه‌های جغرافیایی فارس بر اساس گل‌نوشته‌های تخت جمشید» دفاع کرد و با مدرک دکترا به تهران بازگشت. سپس نزد پرویز ناتل خانلری رفت و در فرهنگستان ادب و هنر ایران به همکاری پرداخت.

سروژ استپانیان (ارمنی: Սերոժ Ստեփանյան; زاده ۱۳۰۸ در باکو – درگذشته ۲۸ آذر ۱۳۷۵ در پاریس)، مترجم ایرانی ارمنی‌تبار بود.

سروژ استپانیان در سال ۱۳۰۸ خورشیدی (۱۹۲۹ میلادی) در باکو در خانواده‌ای ارمنی و از مادری روس تبار به دنیا آمد. ده سال داشت که به همراه خانواده‌اش به ایران کوچ کرد و به تحصیل پرداخت. نخستین ترجمه‌ای که از او انتشار یافت داستان کوتاهی به نام فیل در پرونده بود که در سال ۱۳۴۱ در شمارهٔ اول نشریهٔ کتاب هفته به چاپ رسید. پس از آن کتابهای مختلفی ترجمه کرد ولی آنچه موجب شهرت او به‌عنوان مترجم شد، انتشار ترجمهٔ رمان سه‌جلدی «گذر از رنجها» در سال ۱۳۵۵ بود. ترجمهٔ مجموعهٔ نمایشنامه‌های چخوف به قلم استپانیان در سال ۱۳۷۶ از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به عنوان اثر برگزیده در بخش ترجمه انتخاب و معرفی شد.

سروژ استپانیان در ۲۸ آذرماه ۱۳۷۵ (۱۹۹۶ میلادی) در سن ۶۷ سالگی در پاریس درگذشت.

ترجمه‌ها

  • شطرنج و تئوری آن، مایزلیس
  • فیل در پرونده (ترجمه مجموعه داستان‌های کوتاه نویسندگان روس)
  • زندگی در گور، ستراتیس میریویلیس
  • گذر از رنج‌ها، اثر الکسی تولستوی
  • بچه‌های آربات (دو جلد)، آناتولی ریباکف
  • جزیره ساخالین، آنتوان چخوف
  • ماجراهای حیرت‌انگیز بارون فون مونشهاوزن، بورگ (از آلمانی)
  • مجموعه آثار آنتوان چخوف (در ۷ جلد)
  • زندگی من، برانیسلاو نوشیج
  • نوازنده همراه و بیماری سیاه، نینا نیکالایونا بربرووا

محمود اعتمادزاده (م.ا. به‌آذین) فعال سیاسی، نویسنده و مترجم نامدار معاصر ایرانی بود. به‌آذین فعالیت‌های ادبی خود را از سال ۱۳۲۰ –زمانی که قهرمان مجروح دوران جنگ بود– با انتشار داستان‌های کوتاه خود آغاز کرد. نوشته‌ها و داستان‌های کوتاهِ بیشتری در طولِ سالهای بعد به رشتهٔ تحریر درآورد و با ترجمهٔ آثار شکسپیر، بالزاک، رومن رولان و شولوخوف و نگارشِ خاطرات و تجربیاتش از زندان‌های دههٔ ۱۳۵۰، به خدمات ادبی خود ادامه داد. شهرت وی از زمان سردبیری هفته‌نامهٔ کتاب هفته و سپس ریاست کانون نویسندگان آغاز شد.

ترجمه‌ها

  •  بابا گوریو نوشتهٔ انوره دو بالزاک
  • زنبق درّه نوشتهٔ انوره دو بالزاک
  • چرم ساغری نوشتهٔ انوره دو بالزاک
  • دخترعمو بت نوشتهٔ انوره دو بالزاک
  • ژان کریستف نوشتهٔ رومن رولان
  • جان شیفته نوشتهٔ رومن رولان
  • سفر درونی نوشتهٔ رومن رولان
  • زمین نوآباد نوشتهٔ میخائیل شولوخف
  • دُنِ آرام نوشتهٔ میخائیل شولوخف
  • شاه لیر نوشتهٔ ویلیام شکسپیر
  • هملت نوشتهٔ ویلیام شکسپیر
  • اتلو نوشتهٔ ویلیام شکسپیر
  • استثناء و قاعده نوشتهٔ برتولت برشت
  • فاوست نوشتهٔ یوهان ولفگانگ فون گوته
  • نامه سن میکله نوشتهٔ اکسل مونته، ۱۳۷۹، نشر آتیه
  • داستان اولن اشپیگل، نوشتهٔ شارل دوکوستر

ب
پ
ت
ث
ج
چ
ح
خ
د
ذ
ز
ر
ز
ژ
س
ش
ص
ض
ط
ظ
ع
غ
ف
ق
ک
گ
ل
م
ن
و
ه
ی